Salı , Kasım 21 2017
Anasayfa / Ekonomi - Borsa - Hisse Senedi / Cari Denge ve Altın İthalatı

Cari Denge ve Altın İthalatı



Düzelmeye başlayan cari denge kasımda sürpriz bir şekilde arttı. Uzmanlara göre, bu durum bir defalık altın ithalatından kaynaklandı. Yani kalıcı değil, daralma sürecek. Petroldeki düşüşün etkisi ise belirginleşmeye devam edecek…

YENİ yılın ilk günlerinde küresel piyasalarda yine bahar havası var. FED’in haziran ayında beklenen faiz artışını ötelemesi piyasalarda risk iştahını artırdı. Varili 45 dolara gerileyen petrol fiyatı da son altı yılın en düşük seviyesinde. Bu yıl küresel ekonomide özellikle gelişen ekonomilerde düşük petrol fiyatının olumlu katkısı bekleniyor. Iç piyasalarda da yükseliş eğilimi yaşanıyor. Borsa İstanbul, 90 bin seviyelerine tırmanırken, tahvil faizi son bir buçuk yılın en düşük seviyelerinde seyrediyor. Aynı şekilde dolar kurunda da gevşeme sürüyor; FED’in faiz öteleme kararıyla TL karşısında değer kaybı dikkat çekiyor.

CARİ DENGEDE TREND DEĞİŞMEDİ

altin ve piyasalarMakro açıdan ise düşük petrol fiyatlarının olumlu etkisi enflasyondan sonra cari dengede hissediliyor. Aslında kasım verisi tersi yönde bir artışa işaret etse de genel trend değişmedi. Merkez Bankası ödemeler dengesi raporuna göre, kasım ayında cari işlemler dengesi beklentilerin hafif üzerinde 5.6 milyar dolar açık verdi. Böylelikle 12 aylık cari açık ekim ayındaki 45.7 milyar dolardan kasımda 47.1 milyar dolara yükseldi. Kasımda cari açıktaki yükselişin en önemli nedeni dış ticaret açığının altın ithalatı nedeniyle yükselmesi oldu. İhracattaki yıllık artışın kasımda hızlı düşüşe geçmesiyle beraber altın ithalatındaki hızlanma, dış ticaret açığının bir önceki yılın aynı dönemine göre 1.2 milyar dolar artış göstermesine sebep oldu. Cari açıktaki hızlanmanın diğer sebebi ise, gelir dengesinin faiz giderlerindeki artış ile yıllık bazda daha fazla açık vermesi oldu. Hizmet dengesi 1.5 milyar dolar fazla verirken yıllık bazda yüzde 7 artış kaydetti. Bu artışta gelirlerdeki artış etkili olurken, taşımacılık sektörünün de katkısı oldu.

ENERJİ MALİYETİ GERİLİYOR

Enerji tarafında ise eylül ayında başlayan 12 aylık ithalattaki düşüş kasım ayında da hızlanarak devam etti. Böylece son üç ayda iyileşme 0.6 milyar dolara ulaşırken 12 aylık enerji ithalatı 56.8 milyar dolar oldu. Böylelikle 12 aylık net enerji hariç cari denge 3.5 milyar dolar fazla verirken, bu rakamdan altın da dışlandığında denge 8.2 milyar dolar fazla vermiş oldu.

Finansmana bakıldığında kasım ayında net doğrudan yatırımlar ekimdeki 0.4 milyar dolar girişten, 1 milyar dolarlık çıkışa geçti. Buna yurtiçi yerleşiklerin yurtdışı iştiraklerine yaptığı 1.8 milyar dolarlık ödeme önemli katkı sağladı. Portföy yatırımlarına kasımda 3.2 milyar dolar giriş oldu. Yabancılar kasımda 0.5 milyar dolar hisse senedi alırken, borç senetlerinde net giriş 2.3 milyar dolar oldu. Kasımda yabancılar 1 milyar dolar Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) alımı yaptı. Hazine, 1 milyar dolar da Eurobond ihraç etti. Bankalar dışı diğer sektörler de 0.5 milyar dolarlık Eurobond ihracında bulundu. Reel sektör ise kısa vadeli 1 milyar dolar ve uzun vadeli 0.6 milyar dolar net borçlandı. Kasım ayında rezervler 0.8 milyar dolar arttı. Net hata noksan kalemi ise ekimdeki 1.9 milyar dolarlık çıkıştan sonra kasım ayında da 3.5 milyar dolarlık rekor çıkışa işaret etti.



ARALIKTA DÜZELİR

Uzmanlara göre, cari işlemler açığında çoğunlukla dış ticaret kaynaklı görülen artış aralık ayında zayıflayabilir. 2013’ün aralık ayında hızlı yükselen ithalatın yarattığı baz etkisi 2014’ün aralık ayında ortadan kalkacak. Ayrıca altın ithalatının da aralıkta hız kesmesi, ihracattaki yavaşlamaya rağmen aralıkta cari dengede daralma trendini yeniden başlatabilir. Uzmanlar, 2015’te 65 dolar ortalama petrol fiyat tahmini ile cari açığın GSYH’ye oranının yüzde 5’in altına inmesini bekliyor. Petrol fiyatlarının şu anki düşük seviyelerde kalmaya devam etmesi ise cari açığı daha da aşağı çekecek.

Murat UYSAL/ Halkbank Başekonomisti
Düzelme eğilimi sürecek

Kasım ayında cari açığın büyük ölçüde portföy yatırımları, bankacılık sektörü ve diğer sektörlerin yurtdışından sağladığı kaynaklarla fonlandığı görülüyor. Diğer taraftan net hata noksan kalemi, kasımda 3.5 milyar dolarla yılın en yüksek seviyesinde açık verirken, yılbaşından bu yana net fazla 2.3 milyar dolara geriledi. Rusya ve Irak’ta yaşanan olayların yanı sıra Avrupa’da da ekonomik aktivitenin yavaşlaması ihracatın kasım ayında hız kesmesine neden olarak cari açıktaki iyileşmenin durmasına neden oldu. Ancak petrol fiyatlarındaki gerileme cari açıktaki iyileşme eğiliminin önümüzdeki dönemde de süreceğini ortaya koyuyor.

Banu Kıvcı TOKALI / Halk Yatırım Başekonomisti
Altın ithalatı aralıkta düştü

Kasım ayında dış açıktaki yükselişte önemli bir rol oynayan altın ithalatının aralık verilerinde önemli bir düşüş kaydettiğini izliyoruz. Dolayısıyla, cari dengede genel ılımlı trendin devam ettiğini ve geçen yılı 43 milyar dolar civarında bir açıkla kapatmış olabileceği beklentimizi koruyoruz. Önümüzdeki dönemde, düşük petrol fiyatları, ılımlı talep koşulları ve göreceli olarak rekabetçi olan kur gibi ana unsurlara bağlı olarak cari dengedeki olumlu görünümün süreceğini söyleyebiliriz. Ancak, küresel olarak finansman koşullarındaki sıkılaşmayla ilgili belirsizliklerin, merkez bankasının rezervleri güçlü tutma konusundaki genel eğiliminin sürmesine neden olacağını düşünüyoruz.

Ercan ERGÜZEL/ Denizbank Strateji Grup Müdürü
“Bir kerelik aykırı bir veri”

Kasım ayında cari açıktaki artış bir kereye mahsus ve genel trende aykırı bir durum. Sebebi altın ithalatı; yani kalıcı değil. Genelde aralık ve ocaktan sonra belirgin düşüş bekliyorduk. Çünkü enerji maliyetlerinde ancak uzun vadede bir yansıma olabiliyor. Cari açığın milli gelire oranı 2014’te yüzde 5.5, bu yıl ise petrol 40 dolarda kalırsa yüzde 4.5’e düşebilir. Bu arada altındaki ithalatın sebebi ise tüketici davranışı. Gerek dövizde gerek altında, tüketici fiyat düştüğü zaman uygun seviyeden yatırım amaçlı alım yapıyor. Bu durum kasım ayında altında yaşandı. Yani bir kerelik aykırı bir veri olduğunu söyleyebiliriz. Genel trendde değişiklik yok.






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir