Anasayfa / Haberler / Türkiye’nin En Zengin 100 Ailesi

Türkiye’nin En Zengin 100 Ailesi



Ekonomistin bu yıl 11’inci kez düzenlediği En Zengin 100 Araştırması tamamlandı. Bu yıl da listeye girenler ve çıkanlar, listede yukarı tırmananlar ve aşağı inenler, merak uyandıracak isimlerden oluşuyor. Bu yıla damgasını vuran konu, dolar kurunda yüzde 1/ye varan artış oldu. Bu durum servetleri olumsuz etkiledi. Fakat son 10 yılda olduğu gibi bu yıl da En Zengin 100’ün birincisi değişmedi. Koç Ailesi, özellikle finans ve enerji alanında yaptığı dev yatırımlarla lokomotif olmayı sürdürdü. Ferit Şahenk, Sabancı Ailesi üyeleri, Şarık Tara, Eczacıbaşı ve Yazıcı aileleri, listenin üst sıralarında yerlerini korudu. Son dönemde aldıkları büyük ihalelerle dikkat çeken Cengiz, Limak, Çeçen gibi grupların sahipleri de listede öne çıktı.

Türkiye'nin En Zengin 100 Ailesi

Ekonomist’in ses getiren çalışmalarından biri olan En Zengin 100 Araştırması sonuçlandı. Bu araştırmanın bu yıl 11’incisini yaptık. Bu yıla damgasını vuran konu dolar kurunda yaşanan yüzde 15’in üzerindeki artış oldu. Yaşanan bu artış dolar bazında yaptığımız bu çalışmada servetleri olumsuz etkiledi. Yine iç tüketim ağırlıklı iş yapanlarla ihracat ağırlıklı çalışanlar arasında, ihracata dayalı olanlar lehine gelişmeler yaşandı. Döviz açık pozisyonu yüksek şirketlere sahip olanların yanında 17 Aralık sürecinden olumsuz etkilenen şirketlere sahip olan ailelerin servetlerinde de erimeye şahit olduk.

Credit Suisse tarafından iki hafta önce yayınlanan bir rapor da bu yıl Türkiye’de servetlerde bir erime olduğunu gösteriyor. Bu rapora göre, geçen yıl 1 trilyon 159 milyon dolar olan Türkiye’deki toplam servet düzeyi, bu yıl 1 trilyon 61 milyar dolara düştü. Geçen yıl 87 bin olan ülkemizdeki dolar milyoneri sayısı da bu yıl 79 bine geriledi.

KİMLER GİRDİ, KİMLER ÇIKTI?

Her yıl olduğu gibi bu yıl da listeye yeni girenler olduğu gibi çıkanlar da oldu. Liste içinde de önemli yer değişikli-leri yaşandı. Öncelikle vefat eden iş insanlarını anmak gerekiyor. Ata Grubu’nun patronu Ertuğrul Kurdoğlu ve Enboy Tekstil’in sahibi Erol Lodrik vefat etti. Bu şirketlerde ikinci kuşak temsilcileri yönetimi devam ettiriyor. Bunun yanında listede aşağı gelenler arasında en çok dikkat çeken isim hiç kuşkusuz İpek Ailesi. Gülen Cemaati ile AKP arasındaki kavgada medya şirketleri ile cemaatin yanında yer alan İpek Ailesi’nin kimi altın madenlerinde ruhsat sorunu nedeniyle üretim durduruldu. Altın fiyatlarının düşüşünden de olumsuz etkilenme söz konusu oldu. İpek Ailesi’nin Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerinde sahip olduğu hisselerinin değeri geçen bir yılda 2,5 milyar dolardan 1,1 milyar dolara düştü.

Servet büyüklükleri aynı kategoride olan aileler arasında da yaptıkları işlerin hızına göre yer değişiklikleri yaşandı. Büyük ihaleleri alan gruplar buna örnek olarak gösterilebilir. Başta enerji ve gayrimenkul olmak üzere ilave işlerini devreye alan Eren, Özdilek, Erman Ilıcak, Tosyalı gibi aileler listede üst sıralara çıktı. Şirket satışlarından kaynak sağlayan aileler de yukarıya tırmandı.

3. havalimanı gibi dev projelerin ortaklarından Limak Grubu, Sabiha Gökçende hisse satışı yapıyor. Bu hisseleri TAV’ın 369 milyon dolara alması bekleniyordu. Ancak son anda Sabiha Gökçen’de diğer ortak Malezyalı Grubun devreye girdiğini gördük.

Geçen yılki listede yer alan Ahmet Keleşoğlu (Selçuk Ecza), Selim Uyar (Permak Grubu) ve Gürel Ailesi (Sunel Tütüncülük) bu yıl listeye giremedi. Bu yıl listeye dahil olanlar ise Türkerler Holding Başkanı Kazım Türker, Viaport ve Vialant gibi işlerin sahibi Bayraktar Ailesi ve Yasa Holding’in sahibi Yalçın Sabancı oldu.

ZENGİNLİĞİN KÖKENİ

En Zengin 100 listesinde yer alan zenginlerin bir bölümünü, Türk iş dünyasının köklü aileleri oluşturuyor. Bunların içinde 3-4 kuşaktır sağlanan geçmiş yıllara ait büyümeden, yatırım-lardan kaynaklanan birikimi olan aileler var. Bunun başını da şu an üçüncü kuşak temsilcisi Mustafa Koç’un başkanlığını yürüttüğü Koç Holding’in sahibi olan Koç Ailesi çekiyor.

Türkiye’nin geçmişten zengin bir başka ailesini de Sabancılar oluşturuyor. Bu ailenin şirketlerini çatısı altında toplayan Sabancı Holding bugün yine üçüncü kuşak temsilcisi olan Güler Sabancı’nm yönetiminde bulunuyor. Ancak Sakıp Sabancı’nm vefatından sonra Sabancı Ailesi bölündü. Sabancılardan Şevket Sabancı ve Ailesi, Erol Sabancı ve Ailesi, Türkan Sabancı ve Ailesi, Sevda-Serra Sabancı, Ömer Sabancı, Demir Sabancı, Demet Sabancı Çetindoğan listede kendilerine yer buldu.

Şahenk Ailesi, Şarık Tara, Anadolu Grubunun ortakları Yazıcı Ailesi ve Özilhan Ailesi, Eczacıbaşı Ailesi, Yıldız Holding’in kardeş ortakları Murat Ülker ve Ahsen Özokur, Dinçkökler, Doğan Ailesi, Zorlu Ailesi, Kocabıyık Ailesi, Alarko Holding’in ortakları Garih ve Alaton aileleri de bu tarz ailelere örnek olarak gösterilebilir.

z-1 z-2

ARAŞTIRMANIN TEMEL KAYNAKLARI

Araştırma nasıl yapıldı? En Zengin 100 Araştırması’nı yaparken borsa bizim için önemli bir veri kaynağı. Çünkü EnZengin 100 listesindeki birçok ismin sahibi olduğu şirketlerin bazıları, Borsa İstanbul çatısı altında yer alıyor. Bu şirketlerin değerindeki artış ve azalışlar da bu isimlerin servet düzeylerini etkiliyor. Burada söz konusu şirketlerin toplam değerine değil, ailelerin sahip olduğu hisse oranlarının piyasa değerlerine bakıyoruz. Yani halka açık hisselerin piyasa değerini ve şirkette başka büyük ortak varsa, onların hisse değerlerini toplam değerden çıkarıyoruz.

Borsa İstanbul, geçen yıl bu araştırmayı yaptığımızda 78.000 seviyele-rindeydi. Dolayısıyla TL bazında değer kaybından çok, dolar kurundaki yüzde 17’lik düşüş servetleri etkiledi.

Zenginliği etkileyen bir diğer kaynak da gayrimenkul alanı. Gayrimenkul geliştirme alanında yaratılan yüksek değerler, zenginlik sıralamasına önemli bir katkı yapıyor. Özellikle 2005 yılından sonra, 2008 sonunda patlak verip 2009 yılında da etkisini sürdüren global kriz hariç, inşaat ve emlak şirketi sahibi ailelerinin yıllar itibariyle listede daha fazla yer bulduğunu gördük. Ağaoğlu buna örnek olarak gösterilebilir. Taahhüt alanında da Şarık Tara, Tekfen, Akfen Holding, yine son yıllarda aldıklan ihalelerle adlarından söz ettiren İbrahim Çeçen, Cengiz İnşaat, Limak gibi grupların sahiplerinin listede yer bulduğunu görüyoruz.

SATIN ALMA ETKİSİ

Ayrıca 2005 yılından beri Türkiye’de çok ciddi Satınalma & Birleşme işlemleri oluyor. Ekonomist dergisi olarak bu konuyu en yakından izleyen, bu işlemleri üçer aylık dönemler itibariyle haberleştiren, ekonomi basınındaki tek yayınız. İki hafta önceki sayımızda yılın ilk dokuz ayında yapılan işlemleri listeledik. Potansiyel işleri de sıraladık. Burada da belirttiğimiz üzere, satılan şirketlerden elde edilen büyük gelirler söz konusu. Ya da benzer şirketlerin çarpanlarından olası satış değeri hesapları yapılabiliyor.



Bir önemli kaynağımızı da yine her yıl tekrarladığımız Anadolu 500 Araştırması oluşturuyor. Bu çalışmada Anadolu’nun en büyük gruplarını, şirketlerini ortaya çıkarıyoruz. Kardeş yayınımız Capital’in Capital 500 araştırmasından da faydalanıyoruz. İSO-500, İSO İkinci 500 gibi önemli çalışmaları da kaynak olarak kullanıyoruz. Bu listelerde öne çıkan şirketlere sahip olan aileleri, büyüklüklerini dikkate alarak En Zengin 100 listemize taşıyoruz.

Örneğin bir ay önce yaptığımız Anadolu 500 listesinde yer alan ailelerden Boydak, Konukoğlu, Tosyalı, Erdemoğlu, Yolbulan gibi aileler, bu listelerdeki yükselen performanslarıyla zaman içinde En Zengin 100 listemizde yer bulmaya başladılar.

Ayrıca servet yönetimi uzmanlarıyla, bilgisine güvendiğimiz üst düzey bankacılarla da konuşup danışmanlık alıyoruz. Tüm bunların sonucunda önünüzde bulunan listeyi hazırlıyoruz.

11 YILDA NELER OLDU?

En Zengin 100 araştırmasını 2004’ten beri yapıyoruz. Bu 11 yıla baktığımızda Türk iş dünyasının en büyük ailesi olan Koç’un hep en tepede olduğunu görüyoruz. Son yıllarda Tüpraş başta olmak üzere enerji alanındaki yatırımlarıyla ve Yapı Kredi’yi satın alarak farkı daha da açtı. Holdingin yönetiminde üçüncü kuşak temsilcisi Mustafa Koç’un 2003’te görevi devralmasının ardından Koç’taki değişim ve büyüme trendinin daha da hızlandığını söyleyebiliriz.

En Zengin 100 listesinin ikinci ve üçüncü sıralarında konjonktürel olarak değişiklik olduğunu görüyoruz. Ancak burada Sabancı Ailesi’ne dikkat çekmek istiyoruz. En Zengin 100 çalışmasında 2004 yılından 2010 yılına kadar Sabancı Ailesi’ni tek çatı altında değerlendirdik ve bu süreçte Sabancı Ailesi, Koç Grubu’nun ardından Türk iş dünyasının en büyük, en zengin ikinci ailesi oldu. 2010 yılına gelindiğinde servet yönetim uzmanlarının Sabancı Ailesi’ni kardeşler olarak ayırmak gerektiği uyarılarıyla birlikte listemizde buna göre düzenleme yaptık.

Sabancıların bölünmesiyle birlikte daha önce üçüncü olarak listelerde yer alan, yönetim kurulu başkanlığını Ferit Şahenk’in yaptığı Doğuş Holding (Şahenk Ailesi) ikinci konuma yükseldi. Ferit Şahenk, Tansaş’ı Koç Gnıbu’na sattı. Garanti Bankası’nda önce General Elektrik ile ortaklık yaptı. Bugün ise İspanyol sermayeli BBVA ile ortaklık yürütüyor. Şahenk, 2008 global krizinde özellikle bankacılık sektöründe şirket değerlerinin çok erimesiyle birlikte üçüncülüğü Ülker Grubu’na kaptırmıştı. Sonrasında sektörün de hızlı toparlanmasıyla birlikte en zengin ikinci aile konumunu sürdürüyor. Garanti Bankası’ndaki hisselerini Ispanyol BBVA’ya satması durumunda dünyanın en nakit zenginlerinden biri de olabilir.

EN ZENGİN 100 LİSTESİNE BU YIL 3 AİLE GİRDİ

Bayraktar Ailesi: Emin Bayraktar ve oğullan Ali, Mehmet ve Coşkun Bayraktar’ın omuzlarında yıllarca inşaat ağırlıklı faaliyet yürüten Bayraktar Kardeşler Grup, son dönemde özellikle niş gayrimenkul projeleri ile öne geçti. Beş yılda 3 milyar TL’lik bir yatırım öngördü, adım adım da uyguladı. Zaten En Zengin 100 listesine dahil olmalarında son dönemdekilerle birlikte geçmiş 10 yıl içindeki yatırımları da büyük rol oynadı. Ailede Coşkun Bayraktar, tüm büyük projelerin sorumluluğunu yürütüyor. Bunlar arasında Viaport, Venezia, Vialand sayılabilir. Dünyanın en büyük üç eğlence parkı olarak kabul edilen ve 1 milyar 150 milyon dolara mal olan Vialand ile AVM’sini bu yılın sonuna kadar 25 milyon kişi ziyaret edecek. Grup bünyesinde 5 bin kişi çalışıyor. Bu yıl 1,5 milyar TLTık ciroya ulaşacak olan grubun, yeni dönemde yurtdışmda ve enerji gibi alanlarda büyük yatırımları olacak.

Kazım Türker: Çimento, taahhüt, gayrimenkul geliştirme ve su arıtma ve dağıtım alanlarında faaliyet gösteriyor. Taahhhüt alanında 1,6 milyar doları aşan projeleri var. Gayrimenkul tarafında İstanbul Zircirlikuyu’daki Çiftçi Towers, Ankara Mahall ve Çukuranbar, İzmir Mahatl projelerine sahip ve bu projelerin tahmini satış bedeli 2 milyar dolar. Vangölü Elektrik Dağıtım ihalesini kazanan grup, İzmir Doğalgaz’da da var. Grup, üretim tarafında da çok aktif. Ankara Etlik, İzmir Bayraklı ve Kocaeli Entegre Sağlık Kampüsleri’nin ihalesini aldı. Bu üç projede toplam yatırım maliyeti 2 milyar Euro civarında olacak. Çimentoda ise Sakarya Karasu’da 1,2 milyon ton kapasiteli fabrika inşa ediyor.

Yalçın Sabancı: Kamuoyunun yakından tanıdığı Hacı Ömer Sabancı’nm çocukları olan Sabancı Kardeşler ile kuzen olan Yalçın Sabancı, 1999 yılına kadar Sabancı Holding’te mesai yürüttü.

Ağırlıklı olarak tekstil grubunda sorumluluk alsa da kendi kişisel yatırımlarını armatörlük alanında gerçekleştirdi. 1999’dan bu yana aralıksız sürdürdüğü denizcilik yatırımları ile Türkiye’nin en büyük taşıma kapasitesine ulaştı. Denizciliğin yanı sıra turizm, havacılık ve tekstil alanlarında da yatırımları bulunuyor.

“Varlık artışı için tasarruf artmalı”

“Asya Pasifik ve gelişmiş ülkelerde tasarruf oranının yüksek olması nedeniyle varlık büyüklüğü güçlü büyüme trendi sergiliyor. Brezilya ve bizim gibi tasarruf oranı düşük gelişmekte olan ekonomiler zayıf bir büyüme gösterdi. 2001 yılı sonrasında hızlı büyümeye rağmen kredi imkanlarındaki artış, faizlerdeki düşüş ve ertelenmiş tüketim gibi nedenlerden dolayı özel tasarruflarda gereken artış sağlanamayınca yurtiçi tasarrufların gayrisafi yurtiçi hasılaya oranı yüzde 12-13 seviyelerine geriledi. Yurtiçi tasarrufların düşük seyretmesi neticesinde yatırımlar giderek artan oranda dış sermayeyle finanse edilmeye başlandı. Bu da cari işlem açığının büyümesinde etkili oldu. Bu bağlamda, Türkiye için sürdürülebilir uzun vadeli büyümenin temini için tasarruf oranının yüzde 20 seviyelerine ulaşması kritik önem taşıyor.

KÜRESEL VARLIKLAR ARTIYOR

Global yönetim danışmanlığı şirketi The Boston Consulting Group’un (BCG) hazırladığı Küresel Varlık Raporu’nda ülkeler ve ülkeler içinde Türkiye’nin yeri ile ilgili de önemli bilgiler var. Rapora göre 2013 yılında dünyada bireylerin toplam finansal varlıkları, yani küresel servet, 2012’ye göre yüzde 14,6 artarak 152 trilyon dolara ulaştı. Bu artışta hisse senedi piyasalarındaki artış ve gelişmekte olan ülkelerdeki varlıkların artışı önemli rol oynadı. Özellikle Japonya hariç Asya Pasifik, Çin’in lokomotif etkisiyle dikkat çekti. BCG’nin 2018 beklentisi, yıllık yüzde 5,4 büyüme ile 198,2 trilyon dolar.

BCG Küresel Varlık Raporu’na göre, genel olarak dünyada küresel varlıklarda geçtiğimiz yıllara göre büyük bir artış gözlemlenirken Türkiye düşüşte.

Ülkemizde finansal varlıkları 1 milyon doları aşan yaklaşık 22 bin hane var ve bu bir önceki yıla göre bir artış olmadığını gösteriyor. Türkiye 2012’de dünya genelinde 39’uncu sırada yer aldığı bu listede 2013’te 42’nci sıraya geriledi.

Türkiye aynı düşüşü 100 milyon dolar ve üzerinde kişisel servete sahip olanların dahil olduğu ultra zenginler listesinde de yaşadı. 2012 yılında bu listede Türkiye’den 357 isim yer alırken, 2013’te bu sayı 288’e geriledi.

BCG’nin raporuna göre Türkiye’deki bireylerin sahip olduğu toplam varlıklar 840 milyar TL seviyesinde. Bu rakam 2008 yılında ise sadece 500 milyar TL’ydi. Türkiye’deki varlık büyüklüğü 2008-2012 yılları arasında yıllık ortalama yüzde 10,6 ve 2012-2013 arasında yüzde 12,1 büyüdü.

2013 yılında Türkiye’de bireylerin sahip olduğu toplam finansal varlıkların büyük bir kısmını nakit ve mevduatlar oluşturuyor. Nakit ve mevduatlar yüzde 8l, bonolar yüzde 10 ve hisse yüzde 9 seviyesinde. 2018 yılında çok farklı bir tablo olması beklenmiyor. Nakit ve mevduatlar yüzde 78 oranına düşerken, hisse senetlerinin oranının yüzde 11 seviyesine çıkması bekleniyor.





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir